Pisząc ten artykuł zebrałem najważniejsze informacje, które pomogą początkującym fotografom korzystać z zewnętrznej lampy w trybie manualnym. Ten tryb daje pełną kontrolę nad światłem, w przeciwieństwie do światła naturalnego, do którego musimy się dostosować. Większość lamp oferuje automatykę błysku, przydatną gdy trzeba szybko zrobić zdjęcie, ale manual daje możliwość uzyskania „kreatywnej ekspozycji”.
Wielu fotografów, używając wbudowanego flesza, zauważa mocno kontrastowe, płaskie oświetlenie głównego tematu i niedoświetlone tło z wyraźnymi cieniami.
Fotografując w świetle zastanym pracujemy z trójkątem ekspozycji: przysłona, czas i ISO. Zwykle używam ISO 100–200, więc kluczowe pozostają przysłona i czas.
Można ustawić wiele kombinacji dających poprawną ekspozycję, ale tylko jedna będzie kreatywna. W portrecie zależy nam na płytkiej głębi ostrości i rozmyciu tła, więc wybieramy dużą przysłonę, np. f/2.8. To determinuje czas i tworzy kreatywną ekspozycję. Duża głębia ostrości byłaby poprawna technicznie, ale mniej atrakcyjna wizualnie.
Jak połączyć to z fleszem? Błysk trwa ułamek sekundy, więc nie możemy odczytać światła tak jak przy świetle zastanym.
Przy pracy z fleszem kluczowa jest przysłona. Czas naświetlania wpływa jedynie na światło zastane. Regulując czas możemy rozjaśnić lub przyciemnić tło, albo całkowicie je wyeliminować (skrót o 3–4 EV względem pomiaru).
Przysłona zależy od odległości lampy od fotografowanego obiektu. Lampę można przybliżać lub oddalać, więc nadal to „kreatywna ekspozycja” decyduje o wyborze przysłony. Najpierw wybieramy przysłonę (mały otwór = duża głębia, duży otwór = mała głębia), a potem sprawdzamy, w jakiej odległości musi stać lampa przy danej mocy.
Lampę można mieć na stopce aparatu lub na statywie, wyzwalaną radiowo lub kablem.
Natężenie światła spada odwrotnie proporcjonalnie do kwadratu odległości. Podwojenie odległości oznacza czterokrotnie słabszy błysk (dociera tylko 25% światła). Dlatego flesz ma ograniczony zasięg. Aby oświetlić dalsze obiekty, trzeba użyć więcej lamp lub wydłużyć czas, aby wykorzystać światło zastane.
Aby kontrolować błysk, ustawiamy tryb manualny („M”). Regulacja mocy jest przydatna przy pracy z dyfuzorem, odbiciem od sufitu lub jako światło wypełniające w słoneczny dzień. 1/1 to pełna moc, 1/2 połowa itd.
Zoom flesza kontroluje szerokość i zasięg błysku. Zwykle dopasowujemy zoom do ogniskowej obiektywu, ale ustawiając większy zoom możemy mocniej oświetlić wybrany fragment kadru, zawężając strumień światła.
Standardowa synchronizacja błysku to ok. 1/180 s (zależnie od aparatu). Skrócenie czasu poniżej tej wartości powoduje czarne pasy — część matrycy nie zostaje oświetlona błyskiem.
Przykład: fotografowanie pod słońce. Prawidłowy czas dla nieba jest krótki, więc obiekt z przodu wychodzi jako sylwetka. Rozwiązaniem jest tryb HSS (synchronizacja z krótkimi czasami). Lampa działa wtedy jak stroboskop, emitując serię błysków podczas ruchu kurtyny. Trzeba pamiętać, że HSS zmniejsza moc błysku, zwykle o połowę.
