Woda, olej i kolor — jak fotografuję abstrakcyjne tła

Fotografowanie oleju na wodzie to prosty sposób na stworzenie abstrakcyjnych, kolorowych teł. W tej serii wykorzystałem szklany piekacz, wodę, kilka kropli oleju i kolorowe kartki papieru. Dwie lampy oraz aparat z pierścieniami pośrednimi pozwoliły mi przyjrzeć się niewielkim fragmentom powierzchni wody i zamienić je w kolorowe kompozycje.

To fotograficzny eksperyment, w którym gotowy obraz powstaje przede wszystkim przed obiektywem. Przesunięcie kartki, zmiana kadru czy inny układ kropli wystarczają, aby otrzymać kolejną kompozycję.

Pomysł na kolorowe tła

Chciałem wykonać fotografie oparte na kolorze i kształcie, bez jednoznacznego przedstawiania konkretnego przedmiotu. Olej na powierzchni wody tworzy okrągłe, nieregularne formy, które w dużym zbliżeniu stają się głównym motywem zdjęcia.

Kolorowe kartki umieszczone pod naczyniem dostarczają tła. Dzięki temu zwykłe materiały pozwalają budować obrazy przypominające abstrakcyjne wzory, które mogą znaleźć zastosowanie jako tapety lub elementy projektów graficznych.

Jak przygotowałem stanowisko

Podstawą stanowiska był szklany piekacz z wodą i kilkoma kroplami oleju. Pod jego dnem umieściłem kolorowe kartki papieru.

Scenę oświetlałem dwiema lampami ustawionymi ukośnie. Jedna świeciła mocniej, druga słabiej. Takie ustawienie dawało mi możliwość eksperymentowania z rozkładem światła, zamiast równomiernego oświetlania wszystkiego z jednakową intensywnością.

Podczas przygotowywania podobnego stanowiska warto zadbać o czystość naczynia. W dużym zbliżeniu drobne zabrudzenia i przypadkowe pęcherzyki mogą stać się wyraźnymi elementami obrazu. Dobrze też sprawdzić, czy w kadrze nie pojawiają się niepożądane odbicia lamp.

Pierścienie pośrednie i duże zbliżenie

Fotografowałem z użyciem pierścieni pośrednich zamontowanych między aparatem a obiektywem. Zwiększają one odległość obiektywu od matrycy, umożliwiając ostrzenie z bliższej odległości i uzyskanie większego powiększenia. Nie zawierają własnych soczewek.

W moim ustawieniu przód obiektywu znajdował się bardzo blisko tafli wody. Pozwalało to wypełnić zdjęcie niewielkim fragmentem powierzchni i wyeliminować z kompozycji brzegi naczynia.

Nie należy jednak traktować tej odległości jako uniwersalnej recepty. Zależy ona od obiektywu i zastosowanych pierścieni. Podczas własnych prób trzeba zachować odstęp chroniący sprzęt przed kontaktem z wodą.

Ustawienia aparatu

Zdjęcia w tej serii wykonałem aparatem Canon EOS 6D. Parametry zapisane przy fotografiach w albumie to:

To ustawienia tej konkretnej sesji, a nie jedyny sposób wykonania podobnych zdjęć. Ekspozycję trzeba dopasować do własnego oświetlenia, a przysłonę — do pożądanego wyglądu kropli i tła.

Przy dużym powiększeniu głębia ostrości jest niewielka. Nawet drobna zmiana odległości aparatu od powierzchni wody może przesunąć ostrość. Warto sprawdzać jej położenie w powiększonym podglądzie, szczególnie na krawędziach wybranych kropli.

Jak budować kompozycję

W tym rodzaju fotografii nie trzeba pokazywać całej powierzchni naczynia. Ciekawszy może okazać się niewielki fragment: pojedynczy okrąg, grupa drobnych kropli albo zestawienie dużej formy z kilkoma mniejszymi.

Warto obserwować nie tylko same krople, ale również wolną przestrzeń pomiędzy nimi. To ona pomaga uporządkować zdjęcie i sprawia, że główny motyw pozostaje czytelny.

Dobrym sposobem na eksperymentowanie jest zmienianie jednego elementu naraz. Najpierw można zachować kadr i przesuwać kartki pod naczyniem. Następnie pozostawić kolory i poszukać innego układu kropli. Dzięki temu łatwiej zauważyć, co rzeczywiście wpływa na końcowy obraz.

Kolor i światło

Kartki znajdujące się pod naczyniem są ważną częścią fotografii. Ich położenie decyduje o tym, jakie barwy pojawią się za poszczególnymi kroplami i gdzie przebiegną granice kolorów.

Na początek warto ograniczyć liczbę barw. Dwa wyraźnie różniące się kolory mogą dać bardziej czytelną kompozycję niż wiele przypadkowych odcieni.

Światło należy oceniać razem z kolorem. Mocne odbicie może odciągać uwagę od delikatnych kształtów, a zbyt jasny fragment stracić szczegóły. Zanim wykonamy całą serię, dobrze zrobić zdjęcie próbne i sprawdzić najjaśniejsze miejsca.

Najczęstsze trudności

Ostrość poza wybranym motywem. Przy dużym zbliżeniu łatwo ustawić ją nieco za blisko lub za daleko. Pomaga dokładna kontrola podglądu i stabilne ustawienie aparatu.

Zbyt wiele elementów w kadrze. Nie każdy układ kropli tworzy ciekawą kompozycję. Często warto zawęzić kadr i wybrać jeden dominujący motyw.

Niepożądane odbicia. Zmiana kąta ustawienia lamp może ograniczyć refleksy przesłaniające kolor lub krawędzie kropli.

Przypadkowe zabrudzenia. Drobiny niewidoczne przy zwykłym oglądaniu naczynia stają się zauważalne na zdjęciu. Przygotowanie stanowiska pomaga ograniczyć ten problem.

Obróbka w Lightroomie

Zdjęcia opracowałem w Adobe Lightroom. Podstawą efektu były jednak kompozycje powstałe podczas fotografowania: krople oleju na wodzie, kolorowe kartki pod szklanym naczyniem i światło dwóch lamp.

W tego typu serii warto zwracać uwagę na spójność wybranych fotografii. Każdy kadr może mieć inne kolory i układ form, ale zdjęcia powinny dobrze wyglądać również obok siebie.

Od eksperymentu do gotowego tła

Abstrakcyjne zdjęcie może funkcjonować samodzielnie, ale również stanowić tło dla tekstu lub innych elementów projektu. W takim zastosowaniu przydają się spokojniejsze fragmenty kompozycji, na których napis pozostanie czytelny.

Dlatego warto wykonać zarówno kadry wypełnione kroplami, jak i bardziej oszczędne obrazy z większą ilością wolnej przestrzeni. Ten sam zestaw materiałów pozwala uzyskać oba efekty.

Zobacz pełną serię

W albumie Kolorowe tła prezentuję fotografie wykonane opisaną metodą. Zobacz, jak zmiana układu kropli, kolorów i kadrowania wpływa na charakter gotowego obrazu.

Fotografie i wykonanie: Dariusz Kiełtyka — FotoKieltyka.pl.